Uzależnienie – Jak Terapia Psychodynamiczna Może Pomóc?

Uzależnienie – zarówno własne, jak i dotyczące bliskiej osoby z rodziny – to temat, z którym wiele osób zgłasza się do gabinetu psychoterapeutycznego, szukając zrozumienia mechanizmów stojących za tym problemem oraz sposobów radzenia sobie z jego konsekwencjami. Objawami problemu uzależnienia bywają: utrata kontroli nad częstotliwością lub ilością danej substancji czy zachowania, sięganie po nią mimo świadomości negatywnych konsekwencji, trudność w funkcjonowaniu bez niej, a także silne napięcie emocjonalne i poczucie bezradności u osób, których dotyka uzależnienie bliskiego. Zarówno osoba uzależniona, jak i jej rodzina, często doświadczają poczucia winy, wstydu i izolacji związanych z tym problemem.

W moim gabinecie w Krakowie zajmuję się pomocą osobom zmagającym się z uzależnieniem oraz członkom ich rodzin, którzy szukają zrozumienia mechanizmów stojących za tym problemem i sposobów radzenia sobie z jego wpływem na własne życie. W pracy terapeutycznej korzystam z podejścia psychodynamicznego, które pozwala dotrzeć do nieświadomych źródeł uzależnienia oraz wzorców relacyjnych, które je podtrzymują.

Czym jest Terapia Psychodynamiczna?

Terapia psychodynamiczna zakłada, że uzależnienie rzadko jest zjawiskiem izolowanym – najczęściej stanowi próbę radzenia sobie z nierozwiązanymi konfliktami wewnętrznymi, trudnymi emocjami lub pustką emocjonalną, których źródła sięgają wczesnych doświadczeń życiowych. Substancja lub zachowanie uzależniające pełni funkcję regulacyjną – pomaga (choć w destrukcyjny sposób) radzić sobie z napięciem, bólem psychicznym czy poczuciem braku, których osoba nie potrafi inaczej ukoić.

Istotnym elementem terapii jest praca nad przeniesieniem – to, jak pacjent buduje relację z terapeutką, jak radzi sobie z frustracją, oczekiwaniem czy trudnymi emocjami pojawiającymi się w trakcie terapii, dostarcza cennych informacji o mechanizmach, które w innych obszarach życia mogą być regulowane za pomocą uzależnienia. Analiza tych mechanizmów pozwala stopniowo zrozumieć głębsze potrzeby stojące za problemem uzależnienia – zarówno u osoby uzależnionej, jak i u członka rodziny, który uczy się rozumieć własne reakcje na sytuację bliskiej osoby.

Jak Terapia Psychodynamiczna Pomaga w Leczeniu Uzależnień?

1. Identyfikacja nieświadomych funkcji uzależnienia – wspólnie z pacjentem przyglądamy się temu, jaką rolę pełni uzależnienie w regulacji jego emocji oraz jakie wcześniejsze doświadczenia mogą stać za tą potrzebą.
2. Praca z przeniesieniem – obserwacja sposobu, w jaki pacjent radzi sobie z trudnymi emocjami w relacji terapeutycznej, pozwala zrozumieć mechanizmy, które w innych sytuacjach są regulowane poprzez uzależnienie.
3. Integracja konfliktów wewnętrznych – uzależnienie często wynika z konfliktu między potrzebą ukojenia bólu psychicznego a świadomością destrukcyjnych konsekwencji tego zachowania. Terapia pomaga zintegrować te sprzeczne aspekty, otwierając przestrzeń na zdrowsze sposoby radzenia sobie.
4. Budowanie stabilności emocjonalnej – rozumienie głębszych potrzeb i emocji stojących za uzależnieniem pozwala stopniowo budować zdolność do regulowania emocji bez uciekania się do substancji czy zachowań uzależniających.

W mojej pracy czerpię z teorii Otto Kernberga, który podkreślał, jak wczesne relacje z opiekunami i nierozwiązane, nieświadome konflikty wewnętrzne wpływają na zdolność do regulacji emocji w dorosłym życiu. Kernberg wskazywał, że niewystarczająco zintegrowane doświadczenia i trudności w tolerowaniu silnych emocji mogą prowadzić do poszukiwania zewnętrznych sposobów ich regulacji, w tym poprzez uzależnienia, a w niektórych przypadkach wiążą się z zaburzeniami osobowości. Rozumienie tych mechanizmów jest dla mnie ważnym punktem odniesienia w pracy zarówno z osobami uzależnionymi, jak i z ich bliskimi.

Efekty Terapii Psychodynamicznej w Leczeniu Uzależnień

• Zmniejszenie zależności od substancji lub zachowań uzależniających jako głównego sposobu radzenia sobie z emocjami
• Lepsza regulacja emocji, w tym większa zdolność do tolerowania trudnych stanów psychicznych bez uciekania się do uzależnienia
• Poprawa jakości relacji rodzinnych i osobistych dzięki lepszemu rozumieniu mechanizmów stojących za problemem

Praca nad problemem uzależnienia w duchu terapii psychodynamicznej pozwala zrozumieć głębsze potrzeby i emocje stojące za destrukcyjnym zachowaniem, a następnie stopniowo budować zdrowsze sposoby radzenia sobie z trudnościami życiowymi. Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich zmaga się z problemem uzależnienia i chcesz dowiedzieć się, jak terapia psychodynamiczna może pomóc, zapraszam do mojego gabinetu w Krakowie.